ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ

	
Γιαννιτσά η Σύγχρονη Πόλη

Το όνομα της Πόλης των Γιαννιτσών

Επικρατέστερη θεωρείται η άποψη που υποστηρίζει ότι το 1385 ο πρώτος Τούρκος στρατηλάτης που επέδραμε κατά της Μακεδονίας ο Γαζή Αχμέτ Εβρενός κατέλαβε την περιοχή και τη βάφτισε με το όνομα «Γενιτζέ», «Νέα Πόλη» ή «Γενιτζέ Βαρδάρ» ή «Βαρδάρ Γενιτζεσί», που σημαίνει "Νέα Πόλη του Βαρδάρη", (σε αντιδιαστολή προς τη Γένιτζε [Γενησέα] της Ξανθης), καθιστώντας την πόλη ορμητήριο για την κατάκτηση των υπολοίπων γειτονικών χωρών της Βαλκανικής.

Τα Γιαννιτσά , η μεγαλύτερη πόλη του νομού Πέλλας είναι χτισμένη στον απέραντο κάμπο της περιοχής όπου η Πηνελόπη Δέλτα μίλησε για τα μυστικά του. Μια σύγχρονη πόλη , 42.000 κατοίκων , με έντονη νυχτερινή ζωή δίνει πολλές ευκαιρίες στον επισκέπτη.

Πέρα από την διασκέδαση σε κάθε γωνιά της πόλης που σφύζει από ζωή , τα Γιαννιτσά παρουσιάζουν και ιστορικό ενδιαφέρον. Σε όλη την έκταση της πόλης , ο επισκέπτης μπορεί να δει και να μελετήσει σπίτια μακεδονικού χαρακτήρα που δίνουν ξεχωριστό χρώμα στην γενική της όψη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα μνημεία που έχουν χτιστεί την εποχή της τουρκοκρατίας στην περιοχή και σήμερα αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ιστορικής της κληρονομιάς. Άλλωστε τα Γιαννιτσά κατοικούνται από την αρχή της αρχαιότερης νεολιθικής εποχής (τέλη 7ης χιλιετίας) και αποτελούν έναν από τους αρχαιότερους οικισμούς της Ευρώπης.

Ιδρυμένη σε στρατηγική θέση , ανάμεσα στην πεδιάδα και το Πάικο , πάνω στο σταυροδρόμι των βασικών αξόνων των Βαλκανίων με κυρίαρχη την Εγνατία Οδό.

Την εποχή της τουρκοκρατίας η πόλη έγινε πνευματικό , θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο των Βαλκανίων. Στις αρχές του 20ου αιώνα υπήρξε το επίκεντρο του Μακεδονικού αγώνα. Στην σύγχρονη ιστορία έχει να επιδείξει θυσίες πατριωτισμού στον αγώνα της απελευθέρωσης.

Ο ξακουστός βάλτος των Γιαννιτσών έχει δώσει πολλά πλεονεκτήματα στην οικονομία της ευρύτερης περιοχής και έχει συντελέσει στην αύξηση του πληθυσμού.

Τουριστικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα μνημεία , Πύργος του Ρολογιού , Τέμενος Γαζή Εβρενός , τα Λουτρά Καϊάφα , το Ιεροδι-

δασκαλείο , η Μητρόπολη Γιαννιτσών (1860) , το νεοκλασικό Πολύκεντρο , το Τουριστικό περίπτερο Φιλίππειο , το Ανοιχτό Θέατρο 2000 θέσεων και ο πλωτός ποταμός Λουδίας με το κωπηλατικό του κέντρο.

Τα Γιαννιτσά είναι μια σύγχρονη πόλη στην καρδιά της Μακεδονίας.

Βρίσκεται σε απόσταση 40 χλμ. Από την Θεσσαλονίκη και στο τρίγωνο Πέλλα , Βεργίνα , Δίον.

Η περιοχή των Γιαννιτσών διακρίνεται για την ταχεία βιομηχανική της ανάπτυξη. Σήμερα υπάρχουν 600 επιχειρήσεις , από τις οποίες οι 10 είναι βιομηχανίες μεταποίησης , οι υπόλοιπες βιοτεχνίες και εμπορικά μαγαζιά. Στην πόλη λειτουργούν 5 γυμνάσια , 5 ενιαία λύκεια και 10 δημοτικά σχολεία. Ο τομέας της υγείας καλύπτεται από το ΙΚΑ και το Νομαρχιακό Γενικό Νοσοκομείο Γιαννιτσών που λειτουργεί σε σύγχρονες εγκαταστάσεις με πλήρη εξοπλισμό από το 1993.

Σημαντικό ρόλο στην πολιτιστική ανάπτυξη της πόλης έχει και η ΔΕΠΑΓ. Η Δημοτική Επιχείρηση Πολύπλευρης Ανάπτυξης Γιαννιτσών παίζει κυρίαρχο ρόλο στην άσκηση πολιτιστικής , κοινωνικής , τουριστικής και αγροτικής πολιτικής. Στις ευρύτερες δραστηριότητες της επιχείρησης ανήκουν το δημοτικό ραδιόφωνο , το ωδείο , το συμβουλευτικό κέντρο οικογένειας , το κέντρο απασχόλησης ατόμων με ειδικές ανάγκες , το καλλιτεχνικό εργαστήρι προγράμματα μαζικού αθλητισμού και το πρόγραμμα βοήθειας στο σπίτι για άτομα τρίτης ηλικίας.

Στα Γιαννιτσά υπάρχουν και λειτουργούν πολλοί πολιτιστικοί σύλλογοι με αξιόλογη δραστηριότητα , όπως και πολλά αθλητικά σωματεία. Φυσικά υπάρχουν και λειτουργούν όλες οι διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες μιας σύγχρονης πόλης.

Ιστορικό

1985 Μια ιδέα γεννιέται.
Οι πρωτεργάτες βρίσκουν αρωγό τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου που παραχωρεί δωρεάν στέγη και συλλογή βιβλίων.

Πρωτεργάτες και συνεργάτες στήνουν στον τελευταίο όροφο του πρώην Οικοτροφείου του Αγίου Γεωργίου τον πυρήνα της Παιδικής Βιβλιοθήκης. Οι πρωτεργάτες εργάζονται επί διετία και ως βιβλιοθηκάριοι.

1986 Ο Δήμος Γιαννιτσών υιοθετεί μέσω του Αλεξάνδρειου Δημοτικού Ωδείου την Παιδική Βιβλιοθήκη

1989 Δημιουργία τμήματος ενηλίκων

1997 Μετάβαση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, από το Αλεξάνδρειο Δημοτικό Ωδείο στο Δήμο Γιαννιτσών

2001 Τον Οκτώβρη η βιβλιοθήκη μετακομίζει στο νέο κτίριο, το Πνευματικό Κέντρο, με δύο διαφορετικά τμήματα Παιδικό - Εφηβικό και Τμήμα Ενηλίκων

2002 Εγκαίνια της Νέας Στέγης της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Γιαννιτσών.

Οργάνωση

Αλλαγές στην οργάνωση και τη λειτουργία της Δημοτικής Βιβλιοθήκης συνδυάστηκαν με τη μεταστέγασή της στο νέο ιδιόκτητο χώρο. Η βιβλιοθήκη στο πνευματικό κέντρο στεγάζεται στον 2ο όροφο της βόρειας πτέρυγας, καταλαμβάνει 380 τ.μ., και είναι χωρισμένη σε δύο τμήματα το Παιδικό - Εφηβικό και Τμήμα Ενηλίκων.

Το υλικό της βιβλιοθήκης είναι οργανωμένο σύμφωνα με τα βιβλιοθηκονομικά πρότυπα, η ταξινόμηση γίνεται σύμφωνα με το Δεκαδικό Ταξινομικό Σύστημα Dewey Decimal Classification.

Συλλογές

Η συλλογή της βιβλιοθήκης, παιδικό-εφηβικό τμήμα και τμήμα ενηλίκων, αποτελείται από 16.000 τόμους βιβλίων. Διαθέτει αρχείο τοπικών εφημερίδων, αρχείο περιοδικών, βιντεοταινίες, cd-roms, κασέτες, σλάιτς, χάρτες και dvd.
                                                                                                                                                                                                      
Δημοτική Βιβλιοθήκη Γιαννιτσών - Παιδικό Εφηβικό τμήμα

Το παιδικό εφηβικό τμήμα της βιβλιοθήκης διαθέτει το δικό του ξεχωριστό βιβλιοστάσιο, καρεκλάκια και τραπεζάκια για τους μικρούς αναγνώστες όπου μπορούν να ζωγραφίσουν, να παίξουν επιτραπέζια παιχνίδια, καθώς και αναγνωστήριο για τους εφήβους που εκτός από το διάβασμα μπορούν να αναπτύξουν τη φαντασία τους ζωγραφίζοντας ή παίζοντας παιχνίδια στρατηγικής.

Η γωνιά με τα έδρανα είναι κατάλληλα διαμορφωμένη για να εξυπηρετεί ομάδες 45 ατόμων. Εδώ φιλοξενούνται οι σχολικές τάξεις και οι νέοι χρήστες της βιβλιοθήκης ενημερώνονται για τον κανονισμό λειτουργίας της βιβλιοθήκης, ακούν αφηγήσεις παραμυθιών, παρακολουθούν προβολές σλάιτς και συναντώνται με τους συγγραφείς.

Πνευματικό Κέντρο  	
	
Το Πνευματικό Κέντρο Γιαννιτσών αποτελεί ένα κτίριο μοντέρνας αρχιτεκτονικής. Τοποθετημένο στην κεντρική οδό Χατζηδημητρίου, στο βόρειο τμήμα της πόλης, αποτελεί τη σημαντικότερη επένδυση στον πολιτισμό. Επιβλητικό σε μέγεθος, με τα 3 χιλιάδες 800 τετραγωνικά μέτρα που το ορίζουν εκφράζει ταυτόχρονα και τις σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξής του.

Η βόρεια πτέρυγα φιλοξενεί τις πάγιες λειτουργίες του Κέντρου. Εκεί λειτουργεί το Κέντρο Πληροφόρησης Νέων, ένας χώρος ανοιχτός, όπου οι νέοι της πόλης «ταξιδεύουν» στο διαδίκτυο.

Το κοινωνικό έργο του Δήμου επικεντρώνεται στον πρώτο όροφο του Πνευματικού Κέντρου, όπου λειτουργεί Συμβουλευτικό Κέντρο Οικογένειας και προγράμματα κοινωνικής αλληλεγγύης.

Συνεχίζοντας τη γνωριμία μας περιηγούμαστε στην κεντρική πτέρυγα του. Εδώ είναι ο χώρος των εκδηλώσεων, εικαστικών, θεατρικών και μουσικών. Οι δυο γκαλερί του ισογείου φιλοξενούν τον εικαστικό χειμώνα της πόλης. Η θεατρική σκηνή παρουσιάζει μεγάλες παραστάσεις με ένα άρτια οργανωμένο και εξοπλισμένο θέατρο 551 θέσεων. Η πληρότητα, το μέγεθος και η ευγενής πολυτέλεια που το χαρακτηρίζουν, υποδηλώνουν το σημαντικό έργο που ο χώρος αυτός έχει αναλάβει. Είναι ο δυναμικότερος χώρος πολιτισμού του νομού Πέλλας.

Στο γραφείο πολιτιστικού σχεδιασμού της Δημοτικής Επιχείρησης Πολύπλευρης Ανάπτυξης Γιαννιτσών πραγματοποιείται η οργάνωση και η προβολή του πολιτιστικού έργου τόσο για ότι παρουσιάζεται στον χώρο του Πνευματικού Κέντρου όσο και για τις εκδηλώσεις Ανοιχτού Θεάτρου.

Τα Γιαννιτσά ήταν από τις πρώτες πόλεις που δημιούργησαν Ανοιχτό Θέατρο 2000 θέσεων και κατέστησαν θεσμό τις πολιτιστικές εκδηλώσεις. Μεγάλα ονόματα του ελληνικού θεάτρου και της μουσικής φιλοξενούνται κάθε χρόνο τον τελευταίο μήνα του καλοκαιριού στο Ανοιχτό Θέατρο δίνοντας στις ημέρες πολιτισμού, φεστιβαλικό χαρακτήρα.

Οι Μακεδονικοί τάφοι

Μακεδονικός Τάφος Δ με δωρική πρόσοψη στην Πέλλα.

Είναι διθάλαμος καμαροσκέπαστος μακεδονικός τάφος με δωρική πρόσοψη τεσσάρων ημικιόνων. Εχει διαστάσεις 6,15 μ. πλάτος, 6,15 μ. ύψος και 10 μ. μήκος. Στην είσοδό του έφερε λίθινη ανάγλυφη θύρα. Μία δεύτερη μαρμάρινη θύρα στην είσοδο του νεκρικού θαλάμου έφερε ανάγλυφη κεφαλή Μέδουσας επιχρωματισμένη και ανάγλυφες ασπιδίσκες. Ο τάφος είναι κατάγραφος από αρχαία graffiti και αναθηματικές επιγραφές του 1ου αιώνα π.Χ. και του 3ου αιώνα μ.Χ. Η σημαντικότερη αναφέρεται στον Ηρακλή και τον Αλέξανδρο Ηρωα.

Ο τάφος χρονολογείται στο τέλος του 4ου αιώνα π.Χ. Ο τάφος ερευνήθηκε το καλοκαίρι του 1994. Μετά το πέρας της ανασκαφής στεγάστηκε και περιφράχτηκε.

Μακεδονικός Τάφος Γ' με ιωνική πρόσοψη στην Πέλλα.

Διθάλαμος καμαροσκεπής μακεδονικός τάφος με ιωνική πρόσοψη από τέσσερις ψηλούς κίονες. Εχει πλάτος 4,70 μ. και μήκος 7,50 μ. Υπολείμματα εγχρώμων κονιαμάτων που σώζονται στους τοίχους, έφεραν παραστάσεις κιβωτίου και καθρέπτη. Σώζεται η λίθινη βάση της νεκρικής κλίνης.

Χρονολογείται γύρω στο 300 π.Χ. με βάση τα λιγοστά ευρήματα που διασώθηκαν από την αρχαία σύληση του τάφου. Η ανασκαφή του τάφου άρχισε το καλοκαίρι του 1994 και ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 1995.

Πύργος Ορολογίου Γιαννιτσών    

Ο Πύργος του Ρολογιού χτίστηκε από τους Οθωμανούς στο κέντρο της πόλης των Γιαννιτσών περίπου το 1667-1668. Η επιλογή της θέσης του έγινε με στρατιωτικά κριτήρια καθώς ήθελαν να ελέγχουν την εμπορική κίνηση που γινόταν διαμέσου της πόλης σε όλη την κεντρική Μακεδονία.

Είναι ορθογώνιο κτίριο, έχει ύψος 25 μ. και είναι κτισμένος με πέτρα μέχρι τα πρώτα 4 μ. και στη συνέχεια πλινθόκτιστος. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή χτίστηκε από τον Σερίφ Αχμέτ, απόγονο του Γαζή Εβρενός. Εχει αγοραστεί από το Δήμο Γιαννιτσών και προτείνεται η αποκατάστασή του και η μετατροπή του σε Μουσείο της Ιστορίας της πόλης των Γιαννιτσών.

Το Μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός

Βρίσκεται στη συμβολή δύο δρόμων, σε μικρή απόσταση από τον Πύργο του Ρολογιού. Πρόκειται για το ταφικό μνημείο του Γαζή Εβρενός, του Οθωμανού εκείνου που κατέκτησε τα Γιαννιτσά από τους Βυζαντινούς, καθώς και το μεγαλύτερο μέρος της κεντρικής Μακεδονίας.

Σύμφωνα με επιγραφή που αναφέρεται στην ταφή του Γαζή Εβρενός, χτίστηκε το 1417. Από τα μορφολογικά του στοιχεία συμπεραίνουμε ότι ανασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αι. Αποτελείται από δυο ορθογώνιους χώρους εμβαδού 230 τμ. Στεγάζονταν με δώμα, από το οποίο εξείχαν τρεις μικροί τρούλοι καλυμμένοι με μολύβι. Το κτίριο διαθέτει πλούσιο διάκοσμο εξωτερικά και στο εσωτερικό του είναι ελαφρά διακοσμημένο.Το μαυσωλείο προορίζεται για Αρχαιολογικό Μουσείο Γιαννιτσών.

Το Μαυσωλείο συντηρείται ήδη από την άνοιξη του έτους 2006 και στο εσωτερικό του ανακαλύφθηκε τάφος, ο οποίος εικάζεται ότι ανήκει στον Γαζή Εβρενός. Η αρχαιολογική έρευνα είναι σε εξέλιξη.

(www.wikipedia.gr),(www.giannitsa.gr)